Chất vàng ô hay chất cấm Aurmine là một chất nhuộm vải. Chất này đứng hàng thứ 5 trong 116 chất gây ung thư hàng đầu trên thế giới. Độc hại như vậy nhưng chất này vẫn được dùng để tạo màu cho nhiều loại thực phẩm gây nguy hiểm cho người tiêu dùng.
Chất vàng O có tên hoá học là Auramine O, công thức hoá học là C17H21N3. Auramine O còn được gọi là chất cơ bản vàng 2 là một loại thuốc nhuộm diarylmethane. Ở dạng tinh khiết, Auramine O có tinh thể màu vàng kim. Rất dễ tan trong nước và trong ethanol.
Auramine O được dùng trong nhuộm vải, giấy, quét tường. Không có khuyến cáo hay được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm.
Chất vàng ô độc hại đến mức tổ chức Ung thư thế giới IARC đã xếp chất này vào hàng gây ung thư nhóm 3, tức là khả năng gây ung thư cao. Bộ NNPTNT đã ban hành Thông tư số 42 về danh mục bổ sung hóa chất, kháng sinh cấm nhập khẩu, sản xuất, kinh doanh và sử dụng trong thức ăn chăn nuôi gia súc, gia cầm tại Việt Nam. Theo đó, bổ sung 5 loại vàng ô vào danh mục này gồm: VAT YELLOW 1, VAT YELLOW 2, VAT YELLOW 3, VAT YELLOW 4, Auramine và các dẫn xuất của Auramine hay còn được gọi là cơ bản màu vàng 2, sử dụng trong công nghệ dệt nhuộm.
Vì lợi nhuận trước mắt mà người bán, người sản xuất bất chấp sức khỏe người tiêu dùng để tạo màu. Vì cái lợi trước mắt họ đã bất chấp tất cả khiến cho người ăn và sử dụng sản phẩm phải chịu hệ lụy lâu dài. Để sản phẩm có màu vàng đẹp, những người ham lợi nhuận trước mắt đã dùng chất vàng ô này để trộn vào thức ăn cho gà hoặc pha nước nhúng gà sau khi đã giết mổ để tạo màu vàng hấp dẫn của da và chân gà. Để có được những miếng măng vàng ống, những người buôn bán đã dùng chất vàng ô pha vào nước để ngâm măng rồi bán cho người tiêu dùng.
Với người tiếp xúc với chất vàng ô có thể có những triệu chứng như nôn, tiêu chảy, tổn thương gan và thận. Đặc biệt với trẻ nhỏ, nếu hấp thụ nhiều chất này có thể bị các chứng kích thích, hiếu động thái quá, lơ đãng, thiếu tập trung. Ngoài ra, chất này còn kích thích gây ra viêm và phù nề tại chổ, đặc biệt là tại viêm mạc, màng nhầy. Da, miệng, mũi, mắt là những nơi thường bị ảnh hưởng nhiều nhất.
Từ những tác hại không lường của chất vàng ô đến sức khỏe của con người nói trên, các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát chất vàng ô trong thực phẩm bằng cách thường xuyên thu mẫu nguyên liệu thực phẩm nghi vấn có chứa chất vàng ô để gởi đến Phòng Kiểm nghiệm của Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Bình Thuận nhằm phân tích phát hiện và loại bỏ kịp thời những sản phẩm kém chất lượng, có chứa chất vàng ô, bảo đảm những sản phẩm ấy không đến tay người tiêu dùng./.
Hữu Tâm