Trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo ngày càng đóng vai trò then chốt, Bộ KH&CN đang đẩy mạnh hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật nhằm tạo nền tảng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ ban hành 53 TCVN cho chuyển đổi số và phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo - Ảnh minh họa
Theo Bộ KH&CN, trong năm 2025, Bộ KH&CN đã xây dựng và hoàn thiện danh mục tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, bao gồm công nghệ blockchain, trí tuệ nhân tạo, nền tảng dữ liệu, an toàn thông tin và an ninh mạng.
Cụ thể, hệ thống tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) được ban hành gồm 109 tiêu chuẩn, trong đó có 14 TCVN về an toàn thông tin, an ninh mạng; 28 TCVN về trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây; 18 TCVN về nền tảng dữ liệu và dữ liệu mở và 49 TCVN về công nghệ blockchain phục vụ truy xuất nguồn gốc.
Đối với hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN), đã có 14 quy chuẩn được ban hành. Trong đó, 12 QCVN liên quan đến dữ liệu và mạng di động 5G do Bộ Thông tin và Truyền thông (nay là Bộ KH&CN) ban hành; 1 QCVN về dữ liệu đối với cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia do Bộ Công an ban hành và 1 QCVN về xác thực, lưu trữ tài liệu số lâu dài của các cơ quan Đảng, Nhà nước do Bộ Quốc phòng ban hành trong năm 2025.
Năm 2026, Bộ KH&CN đã công bố thêm 1 tiêu chuẩn quốc gia về an ninh mạng - tường lửa, quy định các yêu cầu kỹ thuật chung, góp phần tăng cường bảo đảm an toàn cho các hệ thống thông tin.
Theo kế hoạch, trong năm 2026, Bộ KH&CN sẽ tiếp tục xây dựng và ban hành 53 tiêu chuẩn quốc gia mới, tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm của chuyển đổi số và phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo. Các tiêu chuẩn dự kiến ban hành bao gồm: 5 tiêu chuẩn về dữ liệu và trung tâm dữ liệu; 1 tiêu chuẩn về dịch vụ công trực tuyến; 7 tiêu chuẩn về mô hình dữ liệu đô thị; 3 tiêu chuẩn về an ninh bưu chính; 16 tiêu chuẩn về giao dịch điện tử.
Đáng chú ý, nhóm tiêu chuẩn phục vụ phát triển đô thị thông minh chiếm tỷ trọng lớn, với 3 tiêu chuẩn về đô thị thông minh, 5 tiêu chuẩn về bảo mật thông tin dữ liệu, 6 tiêu chuẩn về công nghệ thông tin và truyền thông, cùng 7 tiêu chuẩn về trao đổi và chia sẻ dữ liệu.
Không chỉ Bộ KH&CN, các bộ, ngành liên quan cũng tham gia xây dựng hệ thống tiêu chuẩn trong các lĩnh vực chuyên ngành.
Cụ thể, Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự kiến ban hành 7 tiêu chuẩn quốc gia về cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia, góp phần hoàn thiện hạ tầng dữ liệu phục vụ quản lý tài nguyên. Trong khi đó, Bộ Quốc phòng sẽ xây dựng 4 tiêu chuẩn quốc gia về mật mã dân sự và thuật toán mật mã cho hạ tầng công nghệ blockchain, nhằm bảo đảm an toàn, an ninh cho các hệ thống công nghệ số.
Việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật theo hướng đồng bộ, hiện đại được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn tới.
Huyền TrâmST (baochinhphu.vn)