Ngày 16/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 22/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật. Nghị định được kỳ vọng sẽ hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối với hoạt động thử nghiệm, đo lường và chứng nhận sản phẩm, hàng hóa. Tuy nhiên, trong quá trình nghiên cứu và triển khai thực hiện, bên cạnh những thuận lợi bước đầu, Nghị định cũng bộc lộ một số khó khăn, vướng mắc cần tiếp tục được hướng dẫn, hoàn thiện.
Trước hết, Nghị định số 22/2026/NĐ-CP đã góp phần hoàn thiện và thống nhất hành lang pháp lý cho hoạt động đánh giá sự phù hợp, bao gồm thử nghiệm, giám định, chứng nhận sản phẩm và chứng nhận hệ thống quản lý. Các quy định về điều kiện đăng ký hoạt động, hồ sơ, trình tự thủ tục và trách nhiệm quản lý được cụ thể hóa rõ hơn, tạo cơ sở pháp lý cho các tổ chức hoạt động minh bạch, đúng chuẩn.
Bên cạnh đó, Nghị định thể hiện rõ chủ trương phân cấp, phân quyền cho địa phương, giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức tiếp nhận, xử lý hồ sơ và quản lý hoạt động của các tổ chức thử nghiệm, chứng nhận trên địa bàn. Quy định này giúp địa phương chủ động hơn trong công tác quản lý, đồng thời rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính cho tổ chức, doanh nghiệp.
Một điểm tích cực khác là Nghị định đã nâng cao yêu cầu về năng lực chuyên môn đối với thử nghiệm viên và chuyên gia đánh giá chứng nhận, thông qua các quy định về đào tạo, chứng chỉ và kinh nghiệm ngày công. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao chất lượng hoạt động thử nghiệm, đo lường và chứng nhận, từng bước tiệm cận thông lệ quốc tế, góp phần nâng cao độ tin cậy của kết quả đánh giá sự phù hợp.
Về lâu dài, việc siết chặt điều kiện hoạt động trong lĩnh vực này sẽ góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa lưu thông trên thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình hội nhập.
Bên cạnh những thuận lợi đã đạt được, trong quá trình triển khai Nghị định số 22/2026/NĐ-CP tại các địa phương nói chung và tại Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng tỉnh Lâm Đồng nói riêng, vẫn còn xuất hiện một số khó khăn cần tiếp tục được quan tâm, hướng dẫn.
Trong đó, một nội dung còn chưa thật sự rõ ràng là quy định về chứng chỉ đào tạo đối với thử nghiệm viên và chuyên gia đánh giá. Hiện nay, các tiêu chí như loại chứng chỉ được chấp nhận, nội dung đào tạo tối thiểu, cũng như cơ sở đủ điều kiện cấp chứng chỉ vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể. Điều này phần nào gây lúng túng trong quá trình chuẩn bị và thẩm xét hồ sơ, đồng thời có thể dẫn đến sự khác biệt trong cách hiểu và áp dụng giữa các địa phương.
Bên cạnh đó, quy định về kinh nghiệm ngày công đánh giá tuy đã được lượng hóa nhưng vẫn còn một số thuật ngữ mang tính khái quát như “hệ thống quản lý mới”, “sản phẩm mới” hay “cùng bản chất, logic”. Việc chưa có hướng dẫn chi tiết hơn khiến các cơ quan quản lý và tổ chức chứng nhận gặp khó khăn nhất định trong việc xác định, tổng hợp và công nhận kinh nghiệm của chuyên gia.
Có thể khẳng định rằng, Nghị định số 22/2026/NĐ-CP là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý đối với lĩnh vực thử nghiệm, đo lường và chứng nhận sản phẩm, hàng hóa. Tuy nhiên, để việc triển khai tại địa phương đạt hiệu quả cao và thống nhất hơn, rất cần có thêm các hướng dẫn chi tiết từ Bộ Khoa học và Công nghệ nhằm kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn./.
Nguyễn Thị Duyên