Trong kỷ nguyên công nghệ 4.0, chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu, ngành nông nghiệp không nằm ngoài cuộc đua nâng cao hiệu quả và tính minh bạch. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý sản xuất không chỉ là thay đổi công cụ ghi chép, mà còn là lời giải cho bài toán truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các yêu cầu khắt khe của thị trường hiện đại.
Từ canh tác chuẩn mực đến quản trị số hiện đại
Tại xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng, Tổ hợp tác (THT) sản xuất rau an toàn Suối Thông B là minh chứng tiêu biểu cho sự kết hợp giữa quy trình VietGAP khắt khe và công nghệ số. Sau hơn một thập kỷ hình thành thói quen sản xuất chuẩn, THT đã bước sang một chương mới: số hóa toàn bộ nhật ký canh tác.
%20(1)%20chi%20LinhTHN.png)
Hình 1. Mô hình sản xuất rau an toàn tại Suối Thông B – nền tảng cho việc ứng dụng công nghệ số.
Thay vì ghi chép thủ công dễ sai sót, các hộ nông dân hiện nay đã sử dụng phần mềm nhật ký sản xuất điện tử trên điện thoại thông minh và máy tính. Việc chuyển dịch từ ghi chép sổ tay sang nền tảng số mang lại những thay đổi mang tính đột phá:
Cập nhật dữ liệu thời gian thực: Thông qua điện thoại thông minh hoặc máy tính, người dân có thể ghi nhật ký canh tác mọi lúc, mọi nơi, ngay tại ruộng vườn.
Chuẩn hóa quy trình: Hệ thống giúp ghi nhận chi tiết từ nguồn gốc giống, liều lượng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến thời gian cách ly nghiêm ngặt.
Tối ưu hóa quản lý: Thay thế phương pháp thủ công, giúp hạn chế tối đa sai sót và hình thành cơ sở dữ liệu sản xuất khoa học.
Minh bạch dữ liệu - Lợi ích sát sườn cho doanh nghiệp và khách hàng
Việc áp dụng phần mềm mang lại một hệ thống dữ liệu sạch và chính xác, tạo ra giá trị khác biệt cho sản phẩm:
Đối với người nông dân: Dễ dàng ghi nhận loại giống, liều lượng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và thời gian cách ly.
Đối với đơn vị thu mua (như MM Mega Market Vietnam): Hệ thống cung cấp cơ sở dữ liệu thời gian thực về lô sản xuất, ngày thu hoạch và đơn vị tiêu thụ, phục vụ hoàn hảo cho việc truy xuất nguồn gốc.
Đối với cơ quan quản lý: Hỗ trợ các tổ chức chứng nhận theo dõi và giám sát quá trình tuân thủ tiêu chuẩn VietGAP một cách chặt chẽ.
.png)
Hình 2. Giao diện trực quan giúp nông dân dễ dàng khai báo thông tin trang trại và kho vật tư.
Số hóa quy trình - Chi tiết đến từng luống rau
Điểm mạnh nhất của chuyển đổi số chính là sự chi tiết. Mọi hoạt động từ ngày gieo trồng, dự kiến thu hoạch đến từng lần bón phân đều được số hóa minh bạch.
%20anh%20Trung%200856.png)
Hình 3. Nhật ký điện tử hiển thị chi tiết thời gian bón phân, tên loại thuốc BVTV và thời gian cách ly cụ thể cho từng lô sản xuất.
Mặc dù chi phí đầu tư ban đầu khoảng 2 triệu đồng/hộ và phí duy trì 1 triệu đồng/năm, nhưng những lợi ích về uy tín thương hiệu và hiệu quả quản lý là không thể phủ nhận. Tuy nhiên, để nhân rộng, việc xây dựng một hệ thống phần mềm dùng chung do cơ quan nhà nước phát triển là hướng đi cần thiết để giảm chi phí và đồng bộ dữ liệu quốc gia.
Mô hình chuyển đổi số tại THT rau an toàn Suối Thông B là một điểm sáng, khẳng định hướng đi đúng đắn trong việc hiện đại hóa nông nghiệp địa phương. Khi công nghệ được ứng dụng bài bản, nông sản không chỉ đạt chất lượng sạch mà còn đạt được giá trị minh bạch, góp phần xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại và bền vững. Đây là hướng phù hợp nhằm nâng cao giá trị nông sản Việt Nam, bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp và củng cố niềm tin của người tiêu dùng./.
Nguyễn Liên Sơn